Yemeklerinize dahil edeceğiniz pek çok yiyecek öğesi, antioksidanlar, bedeninizde buruşukluğa yol gösteren kanserli hücrelerin gelişmesini önler. Hastalıkların olmadığı bir ömür, size yeni doğmuş bebek olarak geri döner.
İşte yaşlanma karşıtı süper yiyecekler…
Kabızlık yediğiniz yemekler ile direk ilişki içindedir. Yeterince sıvı yenilmediğin de, posalı yemekler yenilmediğin de, yeterli spor yapılmadığında veya uzun vakitli yapılan yağsız rejimler sonucunda kabızlık sorunuyla karşılaşmak olasıdır. onların dışında, kalın bağırsaklarda işlev sorunlarına bağlı olarak ya da 1 başka hastalığın semptomu olarak kabızlığın ilerlemesi mümkündür. Vücut suyunun yüzde 10 gibi bir oranda minimum kabızlığa doğru gitmek için yeterlidir. Bu sebeple özellikle yettiği kadar sıvı tüketimi çok büyük önem taşır.
Büyük olasılık posadan zengin yiyecekler (meyve, sebze, tam tahıllı ürünler) yemek, bol sıvı tüketmek ve bol spor yapmak sıkıntısı çözebilir. Bu sebeple lif miktarını fazlalaştıran: Beyaz ekmek ve rafinera tahıllar yerine tam tahıllı yiyecekler ile baklagilleri kullanın. Yani pirinç yerine bulgur, tam buğday ekmeği gibi. Meyvelerin kabuğunu soymadan yemeğe dikkat edin. aklınıza gelen bütün kabuklu meyveler tüketin, rejimdeki lif miktarını fazlalaştırın. Kabızlığınızın riskli olduğu zamanda elma, ayva ve muzdan uzaklaşın bunların yerine, armut, karpuz, kavun tercih edebilirsiniz. Ancak kronik kabız iseniz mutlaka doktorunuza ve yediklerinizin plana girmesi için bir diyetisyene sorabilirsiniz.
Kilonuzu dikkat ediyorsanız, beyaz ekmekğede dikkat etmeniz gerekiyor.
Yeni yapılan 1 incelemeye göre, tam buğday ekmeğin dense beyaz ekmek, beslenmenizin önemli yerini kapsıyorsa, neden kilo alıyorum diye üzülmeyin yemeğe devam ederseniz kilo almaya devam edersiniz.
incelemede, sadece tam buğday ekmeği yemek ile fazla kilolu ya da obezite olmak arasında anlamlı 1 bağ görülmedi. diyetisyenler, bu olayın tam buğday ekmeğinde ki CH türleri, lif içeriği ve diğer yemek değerleriyle bağlı olabileceğini düşünüyorlar.
Öteki yandan bir günde 2 porsiyon ya da daha da fazla normal ekmek yemenin fazla kilo almak ya da obezite olmak arasında direk bir bağ kuruldu.
inceleme aslında normal ekmek yemek ve kılo fazlalaşması arasında neden-sonuç ilişkisi kurulamıyor. Sadece 1 bağ ile olabileceğini ortaya koyuyorlar.
Bu bile normal ekmek yerken üzerine bir daha düşünmemiz için yeterli bir sebep gibi görünüyor, ne dersiniz?
Amerika birleşik devletin’de yapılan bir inceleme sonucu hormonların çalıştığı yaşta çok fazla kırmızı et tüketmenin meme kanseri riskini çok az da olsa yükselteceğini işaret ediyorlar.
Harvard Üniversitesi profesörleri, kırmızı et yemek yerine fasulye, bezelye, mercimek,tavuk hindi horoz, kabuklu kuru yemiş ve deniz ürünleri yemesinin genç bayanlara kanser olma ihtimalini azaltabileceğini söylüyor.
Dahada önce gözlem yapılan incelemeler, çok daha fazla kırmızı ve hazırlanmış kırmızı et yemenin mide kanseri olma ihtimalinin fazlalaşacağını ortaya koymuşlardı.
Harvard Üniversitesin deki inceleme kapsamında 25-45 yaşındakiler arasında 88 bin bayanın sağlık kontrolü incelendi. hemen sonra meme kanseri olan 3000 bayanın yedikleri yemeklere bakıldı.
Doktor. Meryem Fervid, inceleme sonuçlarını İngiliz tıp gazetesi British Medical Journal’da görünen doktor MERYEM incelemeleriyle ilgili olarak “fazla miktarda kırmızı et yemek meme kanseri için önemli bir faktörü olduğunu söyledi” dedi, ancak bu riskin “minimum” olduğunu söyledi.
Oxford Üniversitesin den sağlık incelemeleri profesörü Prof. Tim Key, bu incelemelerin ardında kırmızı etle meme kanseri arasında sadece “kuvvetsiz bir bağlantı” kurulduğunu ve bunun, ikisinin arasında net bir bağ olmadığına’da dair yaygın görüşü değiştirilecek nitelikte olmadığını söylemiştir.
öneriler
Profesör. Key, “bayanlar meme kanseri olma riskini, sağlıklı bir kilo ve hep aynı kiloda, alkol kullanıyorsanız azaltarak alkolü tüketin, fiziksel uygulama içinde olarak azaltabilirsiniz. Ayrıca, mide kanseriyle ilişkisi olan kırmızı et yerine fasulye ve balık tüketmek kötü bir fikir değildir” dedi.
İngiltere Sağlık Bakanlığı,bir günde 93 gram (haşlanmış ağırlıkla) fazla kırmızı et ve işlenmiş et yiyenlerin bunu 73 grama indirmesi önerisinde bulunuyor.
Uzun süre kalmadan çalışan insanları sorunu kilo almak, zaten gelen olan fazla kiloları verememek ya da sexsi bir vücuda sahip olamamak.Şimdi size uyarılarımız spor hareketleri, ofiste işinize engel olmadan rahatlıkla yapabileceğiniz cinsten.İşte, ofiste işinize engel olmadan yapacağınız 5 egzersiz hareketi…
1. hareket
Dişlerinize, ne uygularsanız uygulayın bir türlü görmek istediğiniz beyazlığa ulaşamıyor musunuz ? parlak inci gibi parıldıyan bembeyaz dişler için dikkat edilmesi gereken bazı önemli sebepler var. İşte, beyaz dişlerin 5 sırrı…
• Her geçen gün çileğin yeni bir faydası karşımıza çıkıyor. Çileğin dişleri beyazlattığı sonucu da araştırmalar arasında. Ayrıca fazla miktarda olmamak kaydıyla çileği çikolataya batırarak da yiyebilirsiniz. Şaşırtıcı ama gerçek. Çünkü çikolata da antibakteriyel özellik taşıyor.
Kalsiyumun dişlere faydası yıllardır bilinen bir gerçek. Yemeklerden sonra ufak bir parça peynir yemenin diş minerallerini güçlendirdiğini ortaya koyan araştırmalar var. Peynirden hoşlanmıyorsanız bir miktar süt ve yoğurt da yemeklerden sonra tercih edebilirsiniz.
Elma, havuç, ayva gibi sert meyveleri doğramadan, kabuğuyla yiyin. Bu sert meyveler doğal diş fırçası gibidir. Dişe hiçbir zarar vermeden beyazlamasına yardımcı olur.
Kullanmanız gerekenler kadar kullanmamanız gerekenler de önemli. Limon ve sirkenin dişleri beyazlatmada kullanılması son derece yanlış. Asitli olduklarından ikisi de dişlere büyük zarar verebilir.
• Halk arasında yaygın olarak bilinen bir diş temizleyicisi: Karbonat. Uzun vadede ideal diş beyazlatıcısı olmasa da kısa vadeli olarak tercih edilebilecek bir beyazlatıcıdır.
belli bir yere kan dolaşımını artırarak bilimsel performansı fazlalaştırdığını açıkladı.
Yazan: Op. Dr. Erhan Karaalp
UYKUNUZU ALIN
Bu işin en önemlı püf noktası bu! Uyku yoksa uyanmak da yoktur. Sabah erken kalkacaksanız zamanında yatağa gıtmeyi alışkanlık halıne getirmelisiniz eger getiremiyorsanız uyanmanız her zaman sıkıntı olur. Bir kez deneyin! Her zamankınden yarım saat daha erken yatağa girin ve sabah o yataktan nasıl şifek gibi kalktığınızı kendiniz göreceksiniz…
ALARMINIZI TAM KALKMANIZ GEREKEN DAKİKAYA KURMAYIN
Saatınızı kalkmanız gereken saatten 5.10 dakika önceye ayarlayın, yatakta uyanık bir şekılde bir süre uzanma sanşınız olur ve bu şekılde azıcık nefes egzersizi, medıtasyon ya da esneme hareketlerıyle bedeninizi ve zihninizi güne cok daha iyi hazırlarsınız.
BASİT ESNEME HAREKETLERİ YAPIN
Bunu yatakta mutlaka uygulamalısınız gerekir. Esneme hareketlerı vücudunuzun uyanmasına dinçlenmesine ve beyninizin harekete geçmesi için kan dolaşımınızın hızlanmasına yardımcı olur.
DUŞ ALIN
Sabah yüzünüzü su çarpmak ya da duş almak kafanızın yerine gelmesıne yardım eder. Gözünüzdeki uyku kirini atıp yüzünüzü ve bedeninizi tazelemış olursunuz böylece güne zinde başlarsınız…
KAHVALTI EDİN
Kahvaltıya hiçbir zaman atlama, onun için kendıne zaman yarat. Çünkü gündüzleri bedenınızın enerjı ihtiyacı vardır. Kahvaltı, minerallı yıyecekler günün ilk yarısında bedenın ihtiyacı olan enerjiyi sağlar.
Yeni bir makalemle sizler leyim hanımlar bugün sizlere hamile iken kilo verme tekniklerinden bahsedeceğim. Genelde bizden çok istenen kilo verme yöntemlerini soruyorlar.
HAMİLE İKEN KİLO VERE BİLİRİM İYİM ?
Hamile iken kilo verilebilir ama kendimizi dikkatli bir şekilde hareket edip çok fazla beklentimiz olamaması gerektire bilir. Sebebi ise ilk başta hamileyken kilo vermeye çalışmak kesinlikle dikkat içeren bir durumdadır. Neden dersinizde anne karnındaki bebeğin gelişimine zarar vermeden diyet yapmak gerekmektedir. Fakat hamileyken almak
kilo almak İstek ve irade dışındadır çünkü zaten içinizde gün geçtikçe büyüyen bir canlı var, ayrıca vücudunuz bu zaman diliminde normalden daha fazla bir biçimde su toplar bunların hepsini göz önüne aldığınız da bu dönemde kilo vermek isteyen bayanlar daha çok sağlığı ön planda tutmalı ayrıcada kilo vermekten öte kilolarını sabit tutmayı çabalamalı dır.
hemen aşağıya yazdım hamilelik için en iyi ve uygun olan diyet listesini göreceksiniz. Hamileyken diyet ve beslenme çok önemli rol oynar . Kilo vermek için sizlere basit bir teknik vereceğim bunu gayet rahat uygulayacaksınız.
Örnek vermek gerekirse fast food bu dönemde sizleri normal zamandan daha fazla yağ depolamaya sevk eder bundan dolayı sadece hamilelik döneminde fast food ve tatlıyı kesmek bile sizin için yeterli olacaktır. Fakat daha fazla zayıflamak için hamilelik diyet listesi ya da programımızı yapabilirsiniz
Hamile bayanlar için diyet ve beslenme çok önemlidir. Hamilelikte kilo vermek için aslında basit formüller uygulayabilirsiniz. Örneğin fast food yiyecekler bu dönemde sizleri normal zamandan daha fazla yağ depolamaya sevk eder bundan dolayı sadece hamilelik döneminde fast food ve tatlıyı kesmek bile sizin için yeterli olacaktır. Ancak yinede daha fazla zayıflamak için hamilelik diyet listesi ya da programımızı yapabilirsiniz. Başka bir yazımda da hamilelik sonrası kilo verme yollarını anlatacağım.
Hamilelik Esnasında Uygulayabileceğiniz Örnek Bir Menü:
Sabah:
1 bardak ılık süt,
1 adet haşlanmış yumurta,
1 kibrit kutusu kadar beyaz peynir,
1 dilim kızartılmış tam buğday ekmeği,
1 adet domates, 1 adet salatalık, bol bol maydanoz
Ara öğün:
1 adet mevsim meyvesi,
1 bardak yağsız ayran,
1 ince dilim tam buğday ekmeği
Öğle:
7 kaşık barbunya yemeği
5 kaşık bulgur pilavı
1 bardak yağsız ayran
Bol yeşillikli salata,
1 dilim tam buğday ekmeği,
1 adet mevsim meyvesi
Ara öğün:
1 dilim tam buğday ekmeği,
1 kibrit kutusu kadar peynir,
1 adet domates
1 mevsim meyvesi
Akşam:
1 porsiyon balık, et ya da tavuklu sebze yemeği
7 kaşık sebze yemeği
1 bardak yağsız ayran,
1 adet domates ve 1 dilim tam buğday ekmeği
Gece:
3 top vanilyalı dondurma
Bir önceki yazımız olan Ayvalı Humus başlıklı makalemizde ayvalı humus nasıl yapılır, ayvalı humus tarifi ve ayvalı humus tarifleri hakkında bilgiler verilmektedir.
DIŞ GEBELİK
Dış gebelik rahim boşluğunun dışarı tarafında yerleşmesi sonucu ortaya çıkan bir bölümdür. Çok geçiktirip ihmal edilirse ve Geç tanı konulduğu şeklinde hayati tehlikede büyük rol oynar. Erken tanı dikkatli bir öykü alınmadan ve detaylı ir vaginal ultrasonograf yapılmadan çoğu kez mümkün olmayabilir. En sık rastlanan yerleşim yeri yumurtalıkla rahim arasındaki tüplerdir.
Nedenleri:
Tüplerin uygun bir biçimde yerleşen gebelik keseleri en iyi şekilde beslenemez ve büyüyemez. Belli bir zaman dan sonra veya günler geçtiğinde tüpte kanama olur ve iç kanamada gerçekleşir.
Tüplerde yerleşen gebelik kesesi uygun şekilde beslenemez ve büyüyemez. Günler geçtikçe tüpde kanama olur ve iç kanama gelişir. Bu duruma bakılırsa şok tablosuna kadar gidebilen ciddi komplikasyonlar(yan etki) gelişir.
İlk Belirtiler
Hamilelik testlerinin neden yapılmalıdır !
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı olan Dr. Suat Süphan Erşahin hamilelik testlerinin neden yapılması gerekliliği bizlere açıklıyor:
Konya’da akıllara durgunluk veren bir olay yaşandı. Kız istemeye giden damat gelinin ikram ettiği kahveden zehirlenerek yaşamını yitirdi.
Konya‘nın Selçuklu ilçesinde kız istemeye giden T.M ve ailesi Allah’ın emri ile kızlarını istemeden önce kahvelerini içtiler.
Konya‘nın meşhur adeti olan damatların kahvesine tuz atma olayını abartan gelin H.G damadın kahvesinin içerisine peynir, reçel, domates, tuz, yağ, şeker, yumurtanın sarısı ve bal koydu.
Damat kahveyi içmek istemedi fakat bu bir adet olduğundan gencin ailesi tarafından zorla içirildi. Gece 02,05 sıralarında damat büyük ağrı ile hastaneye kaldırıldı.. Ve gıda zehirlemesinden dolayı hayatını kaybettiği bildirildi.
Anneler günü, anneleri onurlandıran özel bir gündür. Değişik günlerde ve değişik ülkelerde kutlanır. Bu günde anneler çeşitli hediyeler alır.[ Bu günü farklı ülkelerdeki insanlar yılın farklı günlerinde kutlarlar.
Anneler günü geleneği, Antik Yunanlıların Yunan mitolojisindeki pek çok tanrı ve tanrıçanın annesi olan Rhea onuruna verdikleri yıllık ilkbahar festivali kutlamalarıyla başlar. Antik Romalılar da ilkbahar festivallerini İsa’nın doğumundan 250 yıl öncesinden ana tanrıça Kibele onuruna kutluyorlardı
» Sen evimizin kraliçesi, başımızın tacısın.. en aziz varlığımız. Anneler günün kutlu olsun annem.
» Her şeye değer senin sonsuz sevgin.. Annem annem.. Seni çok arıyorum.. Çok özledim. Anneler günün kutlu olsun biricik meleğim.
» Annem senin sevgin dünyamı ısıtan tek güneştir. Hiç ışığın eksilmeyecek biliyorum. Varlığınla mutluyum. Anneler günün kutlu olsun sevgili annem.
Annerler Gününüz Kutlu Olsun
» Sınırsız bir sevgi, anlatılmaz bir sevgiyle beni seven annem, sana layık olmak için yaşıyorum. Anneler günün kutlu olsun.
» Dünyada kimseyi seni sevdiğim kadar sevemem, bağlanamam. Anneler günün kutlu olsun canım annem.
» Anneciğim benim, hüznümü sevince dönüştüren tek insansın. Anneler günü kutlu olsun bitanem.
» Sabırlısın, sıcaksın, şefkatlisin, koruyucumsun, bağışlayansın.. Annemsin. Seni çok seviyorum.
» Dünyanın en güzel, en iyi annesi, anneler günün kutlu olsun.
» Benim bitanecik tatlı annem, senin çocuğun olduğum için her zaman gurur duydum. Ellerinden öperim.
» Karşılıksız tek sevgi ananın çocuğuna duyduğu sevgidir. Ben kendi çocuklarımda senin sevgini buldum. Ve seni ne çok sevdiğimi bir daha anladım . İyi ki seninle varım annem. Ellerinden öperim.
» Seni bir gün değil her canım yandığında, başım sıkıştığında seni çağırıyorum. Sesimi duyan tek insan sensin. Anneler günün kutlu olsun ANNECİĞİM.
» Kuzey rüzgarı da esse, kopsa da fırtına, sığınacağım tek liman sensin annem. Hakkını nasıl öderim.. Başımı dizlerine koymaya geldim.
» Gökyüzünden bir yıldız kayar, dilek tutarız. Annem gözlerini kapar bütün dilekleri benim içindir. Ellerinden öperim.
EN GÜZEL ANNELER GÜNÜ ŞİİRLERİ:
ANNEM
Annelerin en güzeli,
Sensin, benim güzel annem.
Ilık esen bahar yeli,
Sensin, benim güzel annem.
Güneş yüzlü, altın kalpli,
Ağır başlı, tatlı dilli,
Meleklerin eşi sanki
Sensin, benim güzel annem.
Açan çiçek, çağlayan su,
Gülümseyen engin duygu,
Evimizin mutluluğu
Sensin, benim güzel annem.
H. Latif SARIYÜCE
ANACIĞIM
Dünyada apayrı yeri olan bir sevgi
Anne sevgisi.
Artık ben de bir anayım.
Anam seni dünden daha çok seviyorum!
Çocukluğumda dua ederdim Allah’a
Anam ölmesin diye.
Tanrım kabul etti dualarımı,
Göstermedi bana senin acını.
Bu yıl da geldi ‘Anneler Günü’
Ne alsam sana yetmez,
Senin hakkın ödenmez!
Sana duygularımdan bir demet.
Anneler günün kutlu olsun.
Ellerinden öptüm, canım anacığım!
Nuray (Kahveci) Zaralı
ANNELER GÜNÜ
“Anneme ve bütün annelere”
Nasıl hatırlamam anacığım nasıl
Kaç geceler bana ninni söylerdi
Hasta olunca oydu başucumda bekleyen
Biraz yorulmayayım, üzülmeyeyim, hemen
Alır kucağına okşardı, saçlarımı öperdi.
Nasıl hatırlamam anacığım nasıl
Uzun kış geceleri masal masaldı
Güzel çoban kızları, iyi kalpli sultanlar
Bir suyun akışı gibi geçip gitti zamanlar
Şimdi ne o dünkü çocuk, ne de o masal kaldı.
Nasıl hatırlamam anacığım nasıl
Yıkayan oydu mürekkep lekeli parmaklarımı
Akşam biraz geciksem yollara düşerdi
Sokağa çıkarken «Yavrucuğum üşütme» derdi.
Hemen bir kazak örerdi biraz boş kaldı mı.
Nasıl hatırlamam anacığım nasıl
Bilirim yine kalbinde yerim anacığım
Selam sana Anneler Günü İstanbul’dan
Yeni dönmüşçesine bir akşam okuldan
Vefalı ellerinden öperim anacığım.
Ümit Yaşar Oğuzcan
ANNEM
Bağım olsa, bahçem olsa
İpek kumaş bohçam olsa,
Sabah olsa, akşam olsa
Annem gitmese yanımdan
Her zaman baksam yüzüne,
Uyurum yatsam dizine.
Rastlamadım kem sözüne
Sesi çıkmaz kulağımdan.
Bir sözünü iki etmem.
Canımı verir incitmem
Annemsiz cennete gitmem
Onu severim canımdan
İbrahim Şimşek
ANNEME ŞİİR
Annemi ben çok severim,
Melek annem, güzel annem,
Üzülmesin sakın derim
Melek annem, güzel annem.
İyi doğru sözler onda,
Şefkat dolu gözler onda,
Sevgi, ışık var yolunda,
Melek annem, güzel annem.
Anne yüzü ne asil yüz,
Anne gözü ne derin göz,
Anne özü, pırlanta öz,
Melek annem, güzel annem.
O gülerse çağlayanım,
O ağlarsa ağlayanım,
Ona gönül bağlayanım;
Melek annem, güzel annem.
Rıfat Necdet Evrimer
ANNE ANNE ANNE
Ağaç olsan
Dal olurum anne
Yaprak olurum
Sana gelirim
Deniz olsan
Sel olurum anne
Irmak olurum
Sana gelirim
Bahçe olsan
Gül olurum anne
Toprak olurum
Sana gelirim
Güneş olsan
Yol olurum anne
Bayrak olurum
Sana gelirim
Tacettin Şimşek
CANIM ANNEM
Yemeyip de yediren,
Giymeyip de giydiren,
Her an bizi düşünen
Canım annem, gül annem.
Kol açıp, kanat geren,
Ömrünü bize veren,
Biz gülünce sevinen
Canım annem, gül annem.
Bebeğiniz bu ayda; isteklerini ağlamadan belirtmeye başlar. Susadığında bardağını gördüğünde sevinir. Acıktığında yemeğinin hazırlanması onu heyecanlandırır. Annesinden ayrıldığında endişe duyar. Yabancıları ayırt eder, farklı davranır ve yadırgayabilir.
Günlük enerjisinin yaklaşık yarısını (hala emiyorsa) anne sütünden alır, anne sütü bolsa bu oran %70-80’i bile bulabilir. Göz rengi artık netleşmiştir.
Her şeyi keşfetmek ister. Eline aldığı bir nesneyi sallar, yere çarpar, ses çıkarıp çıkarmadığını kontrol eder ve ağzına sokar. Eşyaların işlevlerini öğrenmeye başlar. Örneğin telefonla konuşurken sizi taklit etmeye çalışır ve telefonla ne yapıldığını öğrenir.
Çıkardığı sesler netleşir ve mimikleri anlam kazanır. Heceleme artar. Ses ve mimikleri taklit eder. Öksürük gibi belirgin sesleri taklit eder. Duyduğu sesler yönelir. İlgi çekmek için çığlık atar.
Bu günlerde bebeğiniz oldukça meşguldür. Vücudunun diğer bölümleri olduğu gibi elleri de sürekli bir hareket halindedir. Eşyaları çok iyi kavrayabilir ve karşı baş parmağını kullanma becerisini mükemmelleştirmeye çalışmaktadır. Aynı zamanda işaret parmağını küçük nesneleri itmek ve küçük yerleri araştırmak için kullanmayı öğrenmiştir.
Bu zamanlarda bazı bebekler eşyaları parmağı ile göstermeye başlar. Parmağını size sanki “Hey, bu oyuncağın adı ne?” diye soracakmış gibi kullanır. Sizin yardımınızı isteyebilir. Eğer uygun birşeyse gösterdiği şeyi alıp bebeğe verin ve ona istediği eşyanın adını söyleyin. Bunu birkaç kere tekrar edin, nesnenin adına ve sizin ağız hareketlerinize nasıl dikkat kesildiğini fark edeceksiniz.
Ona uzanması için cesaret verin. Emekleyerek ulaşılabilir mi? Ya da yuvarlanarak? Eğer huzursuz oluyorsa yaklaştırarak yardımcı olun ki uzanıp erişebilsin.
Bebeğiniz desteksiz oturabilir. Tutunarak ayağa kalkmaya ve destekle ayakta durmaya çalışır. Kollarının altından tuttuğunuzda adım atmaya çalışır. Bazı bebekler bu ayda sıralar, bazıları daha ileriki aylarda başarır.Emeklemek onun için kolaylaşmıştır. Emekleyerek merdiven çıkabilir.
Yürümesine yardımcı olmak için, tutunarak ittirebileceği tekerlekli bir oyuncak alabilirsiniz. Bacaklarını güçlenmesine ve adım atmak için cesaret kazanmasını destekler. Ayakta durmaya başladığı bu dönem için, doktorunuza danışarak uygun ayakkabı araştırmaya başlayabilirsiniz. Fakat ayaklarının güçlenmesi için, evde çıplakla ayakla gezmesi daha faydalı olur.
Küçük bebeğiniz artık hareketlendi ve bütün evi keşfediyor. Güvenlik önlemlerini gözden geçirmelisiniz. Bunun için onun boyuna eğilerek ya da emekleyerek eve onun gözünden bakabilir ve daha önce dikkatinizden kaçan sivri bir köşe, güvenliksiz priz gibi detayları fark edebilirsiniz.
Bu zamanlarda bebeğinizin gecenin tam ortasında uyanmaya başlamasını yaşayabilirsiniz. Bu sık rastlanan bir durumdur. Aniden ağlar ve tekrar kendi kendine uykuya dalabilir veya uzun bir süre ağlamaya devam edebilir. Bebeğiniz vücudu ile heyecanlı şeyler yapmayı öğrenmektedir. Hareket etmeyi, ayakta durmayı ve eşyaları farklı bir şekilde tutmayı öğrenmektedir. Bazı aileler bebeklerinin karyola içinde devamlı hareket ettiklerini, emeklediklerini, döndüklerini ve bir parmaklığa tutunduklarını fark ederler. Uykulu ailelerine “Ben biraz daha oynamaya hazırım” veya “Ben ayaktayım ve oturamıyorum” der gibidirler. Tam uyumaya dalmış fakat gene gecede bir iki kere ayağa kalkmak zorunda kalan aileler için bu durum rahatsız edicidir.
Kendi etrafında dönmesi artık iyice kolaylaşmıştır. Yüzükoyun dururken el bileklerinden destek alır. Bazı bebekler nadiren bu ayda emeklemeye başlayabilir.
Yetişkinleri dikkatle izler. Sebep sonuç ilişkisi kurmayı öğrenir. Hareketlerinizi taklit etmeye çalışır.
İstediği her oyuncağa rahatlıkla ulaşır. Bunun için ellerini ve parmaklarını kullanır. Bir elindeki cismi diğerine geçirebilir. Elindeki oyuncağı sallayarak oynar. Bebeğiniz uzanabileceği mesafenin dışında ilginç bir eşya gördüğünde, onu almak isteyebilir. Oturduğu pozisyondan ileri uzanması önemli bir harekettir. Zamanla, uzanmak için dizlerinin üzerinde durmak gerektiğini fark edecek ve dört ayak üzerinde duracaktır. Bundan sonraki hareket olan emeklemeyi öğrenmek için dört ayağı üzerinde ileri geri hareket etmeyi deneyecektir.
Kendisiyle oyun oynadığınızı anlar ve önceki aylara kıyasla daha çabuk yanıt verir. Büyük ve resimli kitaplardakiresimler ilgisini çeker.
Kendi ismini tanır ve çağrıldığında bakar. Tek heceleri söyleyebilir. Memnuniyetini ve şikayetini anlaşılır bir şekilde ifade eder. Azarlandığını ya da sevildiğini anlar ve ona göre tepki verir.
Aile üyelerini tanır ve diğer insanlardan ayırır. Çocukları büyüklerden ayırt eder. Annesine bağlılığı artar. Merak duygusu artmıştır, her şeyi keşfetmek ister. Tehlikeli bir şeye yaklaştığında, sakin ve net bir “hayır”la onu durdurabilirsiniz.
Bebeğinizin güvenliği için hareket alanı artan bebeğinizin nerelere ulaşabileceğini inceleyin. Şu tedbirleri alın: Elektrik prizlerini kapatın, elektrik kablolarının üzerini güvenli bir şekilde örtün. Kırılabilecek ve/veya kenarları-ucu keskin eşyaları bebeğin uzanabileceği yerlerden kaldırın, kenarları-ucu keskin mobilyalara koruyucu süngerler takın. Evinizde merdiven varsa, merdivenin başına ve sonuna kapı koyun. Yürüteç kullanmayın.
Bebeğiniz artık küvetine sığmıyorsa, banyoda güvenle oturmasını sağlayan plastik bir araç satın alabilirsiniz. Bebeğinizin küvetten zevk almasının ve güvenli bir şekilde yıkanmasının bir yolu ona küvette eşlik etmektir. Sizin orada olmanız kendini emniyette hissetmesini sağlayacaktır, dolayısı ile beraber dinlenip suyun içinde vakit geçirmek ve yıkanmak çok zevkli olacaktır. Çeşitli banyo oyuncakları (ördek-top gibi) bebeğinizin keyifle oynamasını sağlayacaktır.
Bebeğiniz ister bebek küvetinde olsun, ister oturakta veya küvette oturuyor olsun, hiçbir zaman yüzünüzü diğer tarafa çevirmeyiniz – kesinlikle. Çünkü kazalar için çok az zaman ve çok az su yeterlidir.
Uzun ve yorucu bir günden sonra bebeğinizle iletişim kurmak için banyo zamanı çok iyi bir fırsattır. Suyu dirseğinizle veya elinizin sıcaklığa hassas bir kısmı ile kontrol ediniz. Havlu, bornoz, temizleyici v.b. ihtiyaç duyacağınız şeyleri hazır ediniz. Bebeği sudan çabuk fakat dikkatlice çıkarınız, yumuşak bir havluya alıp kurulayınız. Bebeğinizin banyodan hoşlanmıyorsa bunun sebebi su değil ıslaklık ve soğuk olabilir.
Henüz çıkarmadıysa ilk dişini bu ay çıkarabilir. Çıkmazsa da endişe etmeyin, bazı bebeklerin ilk dişini çıkarması 10. ayı hatta nadiren 13.-14. ayı bile bulabilir.
Bazen 6 ile 12. arasında, bebeğiniz yabancılardan korkabilir, tanımadığı kişiler yaklaşınca ağlayabilir. Tanıdığı ve tanımadığı insanları ayırt edebilir. Bu normal bir gelişmedir ve bazı bebeklerde daha çok görülebilir.
Bebeğinizin yabancıları kabullenmesinde sizin desteğiniz işe yarayabilir. Bebeğinizle yabancı hakkında konuşun. Örneğin “Bu senin halan, senin hakkında çok şey duydu, seni çok seviyor” gibi. Bebeğiniz sizin bu kişiyi kabul ettiğinizi hissedebilirse, o kişiyi daha çabuk benimseyecektir.
Sizin kucağınızdayken, bebeğiniz yabancının yüzünü inceleyebilir ve aranızdaki konuşmayı dinleyebilir. Bir süre sonra yabancının kucağına gitmeyi kabul edebilir. Ancak yabancılara karşı hassas olan bebekleri bir yabancının kucağında tutması için vermek doğru olmayabilir.
Ona şarkılar söyleyin. Kucağınıza alarak dans edin. Renkli kitaplar alabilir, birlikte bakabilirsiniz. Hayvanların çıkardığı sesleri taklit edin. Bu şekilde öğrenir.
Birlikte aynaya bakın ve ona kendisini gösterin. Aynaya bakarak “Ce-e” yapın.
İki eliyle tutabileceği kulpları olan bir suluk verin. Su içerken biberon yerine suluk kullanması, ileride bardağa kolayca geçmesini sağlar.
Yine bu zamanlarda, ayrılık endişesi başlayabilir. Ayrılık endişesi 6. aydan itibaren her an ortaya çıkabilir, fakat genellikle 12. ayda zirvesine ulaşır. Üzülmemeye çalışın çünkü bu onun gelişmesinde normal bir aşamadır.
Sizin ve bebeğinizin daha kolay ayrılmanıza yardımcı olacak bazı öneriler:
• Hem sizin hem onun tanıdığı, güvendiğiniz bir akrabanıza bırakınız. Çünkü yabancıları yadırgama ve ayrılık endişesi genelde bir arada görülür. Bebeğiniz bırakacağınız yakınınız ile önceden birlikte zaman geçirin böylece bebeğiniz sizin ona güvendiğinizi hissetsin ve o kişiyi tanısın.
• Akrabanızla bebeğinize yardımcı olacak ve onu rahatlatacak yöntemleri mutlaka konuşun. Hoşlandığı özel bir battaniyesi veya tüylü bir oyuncağı var mı? Tuvalet programı nasıl? Nasıl tutulmaktan hoşlanır? Özel bazı eşyaları belirtmek için özel kelimeleri var mı?
• Ondan belirli aralıklarla ayrılıyorsanız bunu rutin hale getirmeye çalışın. Çocuklar önceden tahmin edilebilir, tepki verilebilen ortamlarda daha iyi gelişir. Bir sonraki aşamada ne geleceğini bilirlerse, kendilerini daha güvende hissederler.
• Her zaman – bebek çok mutlu oynuyor ve sizin gittiğiniz fark etmiyor bile olsa– iyi günler dileyiniz. Ona geri geleceğinizi ve iyi vakit geçirmesini istediğinizi söyleyin.
Ailenin yemek zamanında, sizinle birlikte masaya oturtun. Eline verdiğiniz küçük gıdalarla kendini besleyebilir.Mama sandalyesinde sizi izlemek ve kendi öğününü yedirmek çok öğretici olur. Ona bir bebek kaşığı da verebilirsiniz. Unutmayın; bebekler taklitle öğrenir.
Yere düşen bir nesneyi sessiz de olsa fark eder ve arar.
Aynada kendi yansımasını tanır ve onunla konuşur, mimikler yapar. Neşeli ya da kızgın sesleri yüz ifadeleriyle bağdaştırabilir. Tanıdığı insanlarla yabancıları ayırır.
Çıkardığı sesler artar ve sesinizi taklit etmeye çalışır. Bu ayda hece tekrarı başlar.
Her iki eliyle, ayrı nesnelere uzanıp alabilir. Elindeki iki nesneyi birbirine vurur.
Elleri ilgisini çekmeye devam eder. Bir an sağ eline bakar ve hemen ardından sol eli dikkatini çeker. Artık yavaş yavaş tüm parmaklarını birlikte kullanmayı öğrenme zamanı, küçük eşyaları savurmak için birer araç olarak ellerin kullanır.
Hangi elini kullanacağı ise yaklaşık 2-3 yaşında belli olur. Bu konuda yönlendirme yapmamaya özen gösterin. Ellerinden herhangi birini kullanma yatkınlığı -sağlaklık ve solaklık- doğuştan gelen bir özelliktir.
Artık halı üzerine düşmüş ufak bir kuru üzümü bile görebilecek keskinlikte bir görüşe sahiptir, elini küçük eşyalara karşı raket gibi kullanabilir. Başparmağını, ikinci ve üçüncü parmaklarını birlikte kavramayı kuvvetlendirmek için kullanır.
Bebekler eşyaları tutma konusunda mükemmel olmakla birlikte, bazen onları aniden bırakıverirler, bu nedenle eline kırılacak şeyler vermeyin. Bu aylarda bebeğinizin bir eşyayı tutup diğer eline geçirdiğini gözlemleyebilirsiniz.
Doktorunuza danışarak ek gıdaya başlayabilirsiniz. Ek gıdaya başladığınızda, tamamen püre yerine pütürlü gıdalar tercih edin. Bu çiğneme ve yutma becerisi kazanmasını sağlar. Küçük ve yumuşak lokmalar sunarsanız zorlanmaz.
İlk yiyecekler genelde tahıllı muhallebiler, yoğurt, muz-elma-şeftali gibi meyve püreleri, patates-havuç gibi sebze püreleri olabilir. Bu besinlere kesinlikle şeker-tuz eklenmemelidir. Bu yiyeceklere bebeğinizin tepkisine dikkat edin. Hemen reddediyorsa, ek gıdalara henüz hazır olamayabilir, bazılarını biraz ertelemeniz gerekebilir.
Bebeğiniz mama sandalyesindeki tecrübesinden hoşlanıyorsa, ona ilk biberonunu vermeyi deneyebilirsiniz. Onun annesinin memesi dışında başka bir şekilde bir şeyler içebildiğini öğrenmesi önemlidir. Her iki eli ile kavrayabileceği bir büyüklükte biberon kullanmaya özen gösterin.
Başlangıçta önemli bir miktar sıvı belki çenesinden akacaktır ama içmesini zamanla öğrenecektir. Aynı zamanda biberonu atarak yüksek bir ses çıkarmasını da öğrenecektir, sakın ona kızmayın, o dünyayı deneyerek öğreniyor.
Biberonla su ve formül süt (mama) verebilirsiniz, meyve suyunun biberonla verilmesi diş çürüklerine yol açabileceği için önerilmez. Meyvenin püresini kaşıkla vermek daha doğrudur.
Çoğu bebek 6 ay civarında ne olduğunu anlamasanız da konuşur gibi farklı sesler çıkarmaya başlayabilir. Sık olarak “baba” sözcüğünü belli belirsiz anne ve babasına seslenmeden farklı bir söz söylemek için kullanır. Genellikle söylediği söz ile söylediği kişi arasında ilişki kuramaz ama bu sözleri tekrarlamaya devam eder. Çok yakın zamanda size seslenmeyi de öğrenecektir. Onunla ne kadar çok konuşursanız o da bunu o kadar çabuk öğrenecektir.
Elleriyle ayaklarını tutar, ona çıngıraklı patikler alabilirsiniz. Uzanmaya çalışır ve çok eğlenir.
Bu ay bebeklerin çoğunda dişlerin kaşınması artar. Ona yumuşak kaşıma oyuncakları alabilirsiniz. Eliyle ağzına götürmeye çalışır ve dişini kaşımayı başarmak onu mutlu eder.
Hareket etmeyi sever. Ona bol ve rahat giysiler giydirmeye özen gösterin.
KPA 13/Pnomokök Aşısı 3. doz
Hepatit B 3. doz
Rotavirüs aşısı 3. Doz (Not: Rotatrix marka aşı yapıldıysa 3.Doz yoktur.)
Adım adım iletişim
• Yeni doğan bebeğinizle göz teması kurun, gözlerinin açık olduğu o değerli anları kaçırmayın.
• Bebeğinizle konuşun, ona bir şeyler anlatın.
• Bebeğinizi emzirin. Anne sütünün yararları yanında, beslenme seansları bebekle göz göze gelme, konuşma, şarkı söyleme fırsatı yaratacaktır.
• Bazı mimikler yapın, yüzünüzü komik şekillere sokun. 1-2 günlük yenidoğan bebekler bile yüz hareketlerini taklit edebilirler.
• Aynada kendisini görmesini sağlayın.
• Onu gıdıklayın, gülmesini sağlayın.
• Birlikte yürüyüşlere çıkın. Etrafta gördüklerinizi, duyduklarınızı ona anlatın. Onu markete, alışverişe, parka götürün.
• Ona şarkılar söyleyin. Bu, sizin uydurduğunuz bir şarkı da olabilir.
• Ona müzik dinletin. Bazı çalışmalarda, müzik ritmlerini öğrenmenin ileride matematik öğrenmeyi kolaylaştırdığı gösterilmiş.
• Bir şey yapmadan önce, ona ne yapacağınızı söyleyin (Şimdi ışığı kapatıyorum…gibi) Böylece, neden-sonuç ilişkisi kurmaya başlayacaktır.
• Ona kitap okuyun, resimleri gösterin, her şeyin adını söyleyin.
• Değişik dokulu kumaşları, giysileri ellemesini sağlayın, onları cildine değdirin.
• Yiyecekleri ellemesine, kendini beslemeye çalışmasına izin verin.
• Hareketlenip emeklemeye başladığında, yerde yastıklar, oyuncaklarla engelli bir parkur oluşturun.
• Ona masal anlatın.
• Televizyonu kapatın.
• Banyo sırasında, plastik kaplara su doldurup boşaltmasına, suyla oynamasına izin verin.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Dr. Nilüfer Toprakçı
Bebek Ağlaması: Ağlama düzenleri, Duyguların Ayırt Edilmesi ve Gözlemcilerin Duygusal Tepkileri
Ağlamak dinamik ve çok çeşitli bir eylemdir. Doğumdan itibaren ana iletişim yöntemidir ve bu eylem, ayırt edici sesler, yüz ifadeleri ve zaman içinde değişiklik gösterebilen kol-bacak hareketlerini de içine alır. İnsan yavrusunun giderek daha fazla ağlamaya gösterdiği eğilim, -ki bu gerekli olduğunda ebeveynlerin yardıma çağırarak çocuğun hayatta kalmasını sağlar-uyum sağlamaya yöneliktir. (Lummaa, Vuorisalo, Bard&Lehtonen, 1998). Ağlamak, ebeveynlerin evlatlarına yeterli bakımı gösterememesi tehlikesini azaltmak için zaman içersinde evrilmiş iletişimsel bir işarettir. (Soltis, 2004) Bununla birlikte ağlamak aynı zamanda strese yol açam bir etmendir (McLaughlin, Hull, Edwards, Cramer&Dewey, 1993) ve çocuğun aşırı ağlaması ebeveynliğin en zorlayıcı yönlerinden biri olabilir.
Ağlamak, bebeğin olumsuz duygularını temel ifade etme biçimidir. Çocuk, olası her duyguya karşılık gelecek karakteristik ifade biçimlerinden birini edinmedikçe ve duygusal durumunu tanımlayacak dil repertuvarından yoksun olduğu müddetçe ağlamak, olumsuz duygularını dışavurmak için kullanacağı en yaygın ve genel yöntem olacaktır. Bebekler rahatsız hissetiklerinde, kızgın, üzgün ya da korkmuş olduklarında ağlarlar. Bebek ağlaması, onun bakımını üstlenenlere seslenen bir yardım çağrısı olabilir ve çoğu zaman bebeğin karşı karşıya kaldığı ve kendi başına kolayca çözemeyeceği problemlerin sonucunda oluşur. Ağlama eylemi, farklı memelilerde ebeveyn tepkilerine neden olur ve yalnızca çocuğun sakinleşmesiyle birlikte yokolan olumsuz bir duygusal tepki yaratır. (Barr, 2006)
Bundan onyıllar önce, ağlamaya tetikleyen duygusal durumun, yeni doğanlarda farklı ağlama şekilleri yaratabileceği öne sürülmüştü (Wolff, 1969) Acı durumunda, acının yol açtığı yüz ifadesinin evrensel nitelikte olduğu (Prkachin, 1992) ve yetişkinlere oranla bu ifadenin bebeklerde daha tutarlı olduğu iddia edilmişti (Craig, Prkachin, &Grunau, 2001) zira bebeğin acıyı ifade edebilme yetisi onun hayatta kalmasını sağlamak için kritik önemdedir. (Williams, 2002) Bebekken ağlamak, çevreyi uyarmak ve onun bakımını üstlenenlerin bebeğe fiziksel yakınlık sunması ile beslenmesini sağlaması için zaman içerisinde geliştirilmiş, uyum sağlanmasına yönelik bir davranıştır (Zeifman, 2001). Ağlama sesi aciliyet hissi ileterek ebeveyde, bebeğin sıkıntısını azaltma ve sorununa yanıt vermeye hazırlayacak pisikolojik bir uyarılma sürecini tetikler (e.g. Del Vecchio, Walter, & O’Leary, 2009). Böylelikle memeliler sınıfına ait anneler temel frekans(Protopapas& Lieberman, 1997; Soltis, 2004)ve ağlarken sesin kısılması (Cecchini, Lai,& Langher, 2010) gibi başlıca akustik özelliklere bakarak bebek ağlamasına değişen aciliyette cevap verirler.
Ağlayan bir suratta, kaşlar düşer ve dudak kenarları yana çekilir (Messinger, 2002). Ağlayan yüz ifadelerinde yanakların yukarı çıkması ve ağzın açılması yoğun olumsuz duygularla ilişkilendirilir (Fox& Davidson, 1988). Aslında duygular yoğunlaştıkça ifadeleri daha da abartılmış suratlar görülür (Messinger, 2002). Acı durumunda, ağlamanın akustik özellikleri acının derecesini ayırt etmek açısından faydalıdır (Bellieni, Sisto, Cordelli, & Buonocore, 2004). Ağlamanın süresi de, tıpkı ağlamanın ritmi gibi bebeğe bakan kişiye bilgi sunarak onu sıradışı bir duruma karşı uyarır (Leeds& Thompson, 2005). Bununla birlikte, farklı duyguların neden olduğu ağlama edimleri, eğitimsiz kulaklar tarafından oldukça zor ayırt edilir (Oster, Hegley, & Nagel, 1992) Çocuğun çok farklı koşullar altında ağladığı gerçeği, bebeğin bakımından sorumlu olanların farklı tepkiler vermesini gerektirir ki, bu da bizi bir takım önemli sorulara götürür: a) ağlamaya yol açan duyguya bağlı olarak farklı ağlama şekilleri var mıdır?, b) bir kişi ağlamayı gözlemlediği takdirde bunun sebebini ayırt edebilir mi?, c) hangi duygunun ağlamaya neden olduğunun ayırt edilme derecesi dikkate alınmaksızın, farklı ağlama türleri onu gözlemleyen kişide farklı tepkiler doğmasına yol açar mı?
Bu çalışmanın üç hedefi var. İlki, bebek ağlamasıyla en yakından ilgili üç duygusal durumun – korku, öfke, acı- yol açtığı ağlamaların arasındaki farklılıkları tanımlamak. İkincisi bebeğin ağlamasıyla ilgili duyguların tanınmasında yetişkinlerin doğruluk payının analiz edilmesi ve örneğin bebeğin içinde bulunduğu duruma dair bilgi sahibi olmak gibi olası ana değişkenlerin ağlamaya yol açan duyguları tahmin etmedeki rolü. Son olarak, üçüncü hedef ise, bebekleri ağlarken gören yetişkinlerin verdiği duygusal tepkiler ve bebeğin ağlama sebebine göre (korku, öfke ya da acı) tepkilerde herhangi bir değişiklik gözlenip gözlenmediği .
ÇALIŞMA I
Birinci çalışmanın amacı akut acı, korku ya da öfkeden kaynaklanan ağlamanın yüzsel ve sessel özelliklerini analiz etmektir. Temel hipotez, her ağlamanın belli bir sessel ve yüzsel ifadeyle tanımlandığıdır.
METOD
Katılımcılar
Örnekler, kendi doğal ortamlarında ağlarken kaydedilen (gündüz bakım evi ve tıp merkezi) yaşları 3 ila 18 ay arasında değişen, 20 bebekten (10 kız 10 oğlan) oluşmaktadır. Grup, 8 aylıktan ufak 10 bebek ve 8 aylıktan büyük 10 bebek olmak üzere ikiye bölünmüştür. Bu grubu böylece ikiye bölmenin amacı sekizinci ayın bireylerarası iletişimde kritik bir dönem olmasıdır. 8 aylıktan sonra bebek yakın ilişkide bulunduğu kişileri net bir şekilde tanır, onlardan ayrıldığında endişe gösterir ve yabancılardan korkar (Ainsworth, Blehar, Waters, & Wall, 1978) Her bir bebek için ailenin, çalışmanın gerçekleştirildiği gündüz bakımevi sorumlusunun ve Çocuk Koruma Yetkililerinin onayı alınmıştır.
Araçlar
Kayıt altına alma işlemi profesyonel bir ekip tarafından gerçekleştirildi. Bebeklerin görüntüleri Betcam dijital kalitesinde kaydedildi. Dosyalar, tam olarak 16 bit ve 44.1 kHz örnekleme frekansı ile, ses kaybını engelleyen sıkıştırılmış bir format olan AIFF standardında bir mikrofon kullanılarak kaydedildi.
Yüz ifadelerinin analizi için, Yüz Hareketi Kodlama Sistemi (FACS) (Ekman, Friesen, &Hager, 2002) çocuklara uyarlandı (Fernández-Abascal, Martínez-Sánchez, & Chóliz, 2009) Bununla birlikte ağız ve göz çevresine özel dikkat gösterildi.
Prosedür
Bebeklerde bahsi geçen duyguları uyandırmak için şu yöntem izlendi: 1) bebeklerin el ya da ayakları birkaç saniye boyunca tutuldu, kızıp ağlamaya başlayıncaya dek kol ve bacaklarını hareket ettirmeleri engellendi; 2) beklenmedik bir ses çıkartarak korkmaları sağlandı (el çırpması, çocuğun görüş alanı dışında bir eşyanın yere düşmesi, önce korku ardından ağlamaya neden oldu) 3) acı duygusu ise zorunlu aşılama sayesinde sağlandı
Emzik kullanılmadı ve çocuklar teskin edilmeden önce birkaç saniye ağladılar.
Göreceli uzun bir ağlama seansında bebeğin ağlama akustiğinde bazı özellikler değişiklik gösterdiğinden (Green, Gustafson, & McGuie, 1998) zaman geçtikçe farklı duygular aynı anda ortaya çıkabileceğinden (örneğin acı ve korku) ve aynı anda iki duygunun birden ortaya çıkma durumu her ağlama için belli bir şablon oluşturmasını zorlaştıran bir etmen olduğundan Zeskind, Marshall ve Goof (1996)’taki gibi, ağlamanın yalnızca ilk on saniyesi seçildi.
Bebekler ağlarken profesyonel bir ekip çocuğun yüzünü kameraya çekti ve sesini kaydetti. Analiz ağlamanın ilk on saniyesinde gerçekleşti ve ağlamanın gelişimini izlemek için de Yüz Hareketi Kodlama Sistemi kullanılarak yüz kasları incelendi. Daha sonra analiz için iki tür ölçüm seçildi: göz çevresindeki faaliyet ve ağlamanın şiddeti:
a)Göz çevresi: Ağlama sırasında gözlerin kapanma yüzdesi
b) Ses: İki parametre analiz edildi: 1) uyarılmadan (iğne, ses ya da hareketsiz bırakma)kaç saniye sonra ağlamanın başladığı ve 2)ağlamanın şiddetinin (dB) nasıl seyrettiği
Gözlemciler tarafından rahatlıkla yorumlanabilecek bir ağlama analiz yöntemi tercih ettik. Aslına bakılırsa bu bir akustik analiz değil çünkü bizler ağlamanın şiddetini (desibel olarak) ve uyarılmadan ne kadar sonra başladığını inceledik. Bununla birlikte ortalama ağlamaya başlama süresi bebeklerde nosiseptif uyarıcıya tepkiyi inceleme amacıyla (Delevati & Bergamasco, 1999) daha önceden de bazı başka çalışmalarda kullanılmıştı (Cecchini, Lai, & Langher, 2007; Robb, Crowll, Dunn-Rankin, & Tinsley, 2007)
Sonuçlar
Yüz kaslarının ağlarken gerçekleştirdiği hareketler tüm ağlamalarda prototip özellikler taşır: Alında, kaşlarda ve dudaklarda gerginlik, ağzın açılması ve yanakların yukarı doğru kalkması. Analizler iki farklı yaş grubuna dayanarak yapıldı (sekiz aydan küçük ve büyük bebekler). Konu ile ilişkin farklılıkların elde edildiği parametereler şunlar oldu: a)uyarıcı ile ağlamanın başlaması arasında geçen süre ve b) bebeklerin gözlerini kapatarak ağladıkları süre. Yaşça ufak ve büyük olan bebekler arasında istatistiki bir fark bulunamadı. Sonuçlar Tablo I’de yer almaktadır.
Ağlamaya neden olan duygulardan acı ve korku arasında şu parametrelerde istatistiki farklılıklar elde edildi. A)uyarıcıdan sonra ağlamaya başlamak (F(1,18)= 37.4; p˂ .01) ve b)ağlarken gözlerin kapalı olması (F(1,18)= 10.7; p˂.01). Aynı parametrelerde acı ve öfke arasında da farklılık oldu: ağlamaya başlamak (F (1,19)= 20.2; p ˂ .01) gözlerin kapalı olması (F(1,19)= 21.0; p˂.01). Korku ve öfke arasında farklılığa rastlanmadı. Korku, öfke ve acının maksimum şiddeti (desibel olarak) arasında farklılık bulunmadı. Şekil I bu sonuçları grafiksel açıdan gösteriyor.
Tablo I: Yaşa göre farklı ağlama parametreleri sonuçları. Ortalama ve standard sapma
| Uyarıldıktan sonra ağlamaya başlama (sn) Ağlarken gözlerin kapalı olması (sn)
Duygu bebek˂8 aylık bebek ˂8 aylık toplam bebek ˂8 aylık bebek ˂8 aylık toplam | ||||||
| Acı | 1.75 (.96) | 1.13 (.35) | 1.3 (.7) | 9.2 (.84) | 8.13 (3.23) | 8.5 (2.6) |
| Korku | 6.50 (2.12) | 9.75 (4.79) | 6.7 (4.2) | 6.50 (2.12) | 3.80 (2.59) | 4.6 (2.6) |
| Öfke | 8.20 (5.02) | 9.00 (6.98) | 8.6 (5.6) | 4.60 (3.27) | 2.57 (2.30) | 3.8 (3.0) |
Şekil 1: Ağlama örüntüsü
(Çizgiler sırasıyla: Korku, Öfke, Acı… Tablo:Desibel/Saniye)
Şekil 2: 8 aylıktan küçük ve 8 aylıktan büyük bebeklerde öfkenin neden olduğu ağlama
Şekil 3: 8 aylıktan küçük ve 8 aylıktan büyük bebeklerde korkunun neden olduğu ağlama
Şekil 4: 8 aylıktan küçük ve 8 aylıktan büyük bebeklerde acının neden olduğu ağlama
Acı, korku ya da öfkenin neden olduğu ağlamaların özellikleri aşağıda belirtilmiş ve fotoğraflarda da gösterilmiştir.
Öfke
Çoğu zaman gözler yarı kapalıdır. Bakışlar boşluğa ya da sabit ve ileri yöneltilir. Ağız açık ya da yarı-açıktır ve ağlamanın şiddeti giderek artar
Korku
Gözler neredeyse hep açıktır. Bazen bir şeyler arar gibi bakar ve başlarını arkaya atarlar. Ağlama bir anda patlar ve gerilimi giderek artar
Acı
Gözler neredeyse her zaman kapalıdır ve açıldığı nadir anlarda da gözlerin aralanması minimum düzeyde olur ve bebek uzağa bakar. Diğer bir karakteristik özellik ise göz etrafında görülen gerilim ve kaşların çatılmasıdır. Ağlama aniden ve acının ortaya çıkmasının hemen ardından başlar ve en baştan itibaren en yüksek şiddetindedir.
Tartışma
Bu çalışmada korku, öfke ve acının neden olduğu ağlamalar farklılık göstermiştir. Bu farklılıklar ise, ağlamanın ve ağlarken meydana gelen yüz ifadelerinin sonraki analizi sayesinde tespit edilmiştir. Ağlama türleri arasındaki temel farklılıklar şöyledir:
Yüz ifadeleri ndeki temel farklılık göz çevresinde meydana gelir. Bebekler korku ve öfke nedeniyle ağladıklarında gözlerini açık tutarken, acı nedeniyle ağladıklarında gözleri neredeyse hep kapalı olur. Gözler sımsıkı kapanırken göz çevresindeki gerilim çok artar ve kaşlar farkedilir düzeyde çatılır. Korku durumunda, onları korkutan bir uyarıcının varlığı nedeniyle bebekler gözlerini açık tutar ve etrafa bakarlar. Son olarak, kızgın olduklarında gözlerini tam açmazlar (yarı yarıya açık) ve bazen de bakışlarını ona rahatsızlık veren kişiye yöneltirler. Ağlama sebebine göre göz hareketlerinde farklılık oluşması ise şöyle açıklanabilir: Korku ve öfke durumunda rahatsızlık yaratan tehdit dışardan gelmesine rağmen, acı durumunda içerden gelmektedir. Ayrıca acı, ebeveynlerin derhal tepki vermesini gerektiren bir hastalığın belirtisidir. Korku durumunda ise, bebekler korktuklarında yardım ararlar; öfkeliyken ise kendilerini bu duruma neden olan ortamdan uzaklaştırmak isterler. Bununla birlikte bu kesin olmayan hipotezler sonraki çalışmalarda doğrulanmalıdır.
Ağlama dinamiğinin zamanla olan ilişkisine baktığımıza, mimiklerin gözlemlenmesi ve ağlayan bebeğin sesinin dinlenmesiyle de, farklılıklar belirlenebilir. Öfke durumunda mimikler ve ağlamanın şiddeti giderek artarak yoğunlaşır çünkü muhtemelen bebeğin elini ve ayağını oynatamamaktan duyduğu rahatsızlık da giderek artmaktadır. Buna karşılık öfkeden farklı olarak, korku duygusuna verilen tepki ilk başta en yüksek yoğunluğundadır, bu da uyarıcının harekete geçirildiği anda en yüksek korku duygusunu uyandırmasıyla açıklanabilir. Yine de, bebeği korkutan sesin duyulmasıyla bebeğin ağlamaya başlaması arasında tansiyonun kademeli olarak yükseldiği bir dönem bulunur. Acı ise burada da farklılık gösterir çünkü ağlama en başından beri maksimum yoğunlukla başlar ve acı hissi sürdüğü müddetçe de devam eder.
ÇALIŞMA II
İkinci çalışmanın amacı ağlamaya neden olan duyguyu analiz etmektir. İlk adım, üç tür ağlamaya neden olan duyguları teşhis etmede doğruluk olup olmadığını analiz etmektir. İkinci adım ise bebeğin içinde bulunduğu ortama dair (onu ağlamaya neyin ittiği) bilgiye sahip olmanın ağlamaya neden olan duyguyu doğru teşhis etmede etkisinin olup olmadığını analiz etmektir. Ana hipotez farklı ağlama örüntülerinin gözlemciler tarafından ayırt edilebileceği ve ortam bilgisinin gözlemcilerin teşhisinin doğruluk payını optimize edeceğidir.
Metod
Çalışmaya yaşları 18 ila 67 arasında değişen 306 yetişkin (219 kadın 87 erkek) katıldı. Hepsi de üç İspanyol üniversitesinden birinde (Velencia Üniversitesi, Murcia Üniversitesi, Ulusal Uzaktan Eğitim Üniversitesi) öğrenciydiler.
Katılımcılar, çalışmadan önce onlara verilen bilgiye göre iki gruba ayrıldılar. Gruplar a)“bilgilendirilmiş” ve b) “bilgilendirilmemiş” grup olarak ayrıldı. “Bilgilendirilmiş gruba” bebek ağlamasının düzenini anlamak için izlenen prosedür kısaca anlatıldı (Deney I Presdür Kısmı), “bilgilendirmemiş gruba” ise bu konuyla ilgili bir bilgi verilmedi. İki grup arasındaki tek fark buydu.
Araçlar
Bu çalışmada uyarıcı olarak Deney I’e katılan 20 bebeğe ait 38 ağlama videosu izlettirildi. Ağlama videolarının dağılımı ise şöyleydi: 12 adet acı nedeniyle ağlama videosu, 9 korku ve 17 öfkenin tetiklediği ağlama videosu.
Ağlama videolarının süresi en az 10 saniyeyle en fazla 20 saniye arasında değişiyordu. Bebeğin ağlamasına neden olan uyarıcı da dahil olmak üzere, videoda yer alan profesyoneller vs. gibi bebek ağlamalarıyla ilgili ek bilgi sağlayabilecek tüm içerikler görüntülerden çıkarıldı.
Prosedür
Katılımcıların önünde, bebeğin ağlamasının ne den kaynaklandığını yazmaları istenen birer skor kağıdı bulunuyordu. Katılımcılar bu kağıtlara bebeklerin ağlarken ne hissetiğini yazacaklardı: 1:acı; 2: korku; 3: üzüntü; 4: öfke ve 5: diğer (diğer yazdıkları takdirde sebebin ne olduğunu yazmaları isteniyordu)
Daha önceden “bilgilendirilen gruba” bebeklerin videoya kaydedilirken ağlaması için nasıl bir yöntem izlendiğine yönelik veriler sağlandı. “Bilgilendirilmeyen grubun” ise bebeğin neden ağladığına dair en ufak bir bilgisi bile bulunmuyordu.
Onlara verilen komutlar şöyleydi: “Birazdan farklı bebeklerin ağladığı video görüntüleri göreceksiniz. Her birinin neden ağladığını bilmeniz isteniyor.”
- Çünkü bebek acı hissediyor
- Çünkü bebek korkmuş
- Çünkü bebek üzgün
- Çünkü bebek öfkeli
- Herhangi başka bir sebepten (lütfen neden olduğunu belirtiniz)
“Doğru bulduğunuz seçeneği cevap kağıdınıza ancak videoyu izledikten sonra yazmanız gerekmektedir”
Ardından videolar gösterilir ve katılımcılar bebeğin ağlamasına neden olduklarını düşündükleri duyguyu cevap kağıdına yazarlar.
Sonuçlar
Tablo 2 ağlamaya neden olan duygunun (acı, korku ve öfke) tahmin edilmesindeki doğruluk oranlarının (doğruluk yüzdesi) sonuçlarını gösteriyor. Her iki katılımcı grubun da (“bilgilendirilen grup vs. bilgilendirilmeyen grup”) yaş gruplarına göre(8 aylıktan büyük ve 8 aylıktan küçük) elde ettiği sonuçlar Tablo 2’de gösteriliyor.
Tartışma
Varılan genel yargıya göre, -özellikle de korku veya öfke durumunda- bebeklerin ağlamasına neden olan etmeni ayırt etmek kolay değildir. Yalnızca sekiz aylıktan büyük bebeklerde acı belirgin bir şekilde daha doğru ayırt ediliyor. Sekiz aylığın altındaki bebeklerde ise katılımcılara ancak koşullarla ilgili bilgi verildiği takdirde (aşı yapılması) ağlamaya acının neden olduğu tahmin ediliyor.
Bebeğin içinde bulunduğu koşulların, katılımcılara verilen kısa bilgilendirmenin onların tahminlerinin doğruluğuna katkısı bağlamında incelendi. Sağlanan bilgi genel kapsamlıydı. Katılımcılar kesinlile her ağlamanın neden kaynaklandığını bilmiyorlardı.
Sağlanan bilgi özellikle sekiz aylıktan küçük çocuklarla ilgili olarak belirleyici oldu. Bununla birlikte korku veya öfke durumunda bu bilgiler yardımcı olmadı.
Tablo 2: 8 aylıktan büyük ve küçük bebeklerin duygularını tahmin etmedeki doğruluk tablosu
| Durum | Ağlamaya neden olan duygu | Doğru tahmin oranı (bebek ˂8 aylık) | Doğru tahmin oranı ((bebek ˂8 aylık) | Doğru tahmin oranı toplam |
| Bilgilendirilmemiş | Acı | .40 | .53* | .49 |
| Korku | .43 | .36 | .38 | |
| Öfke | .46 | .39 | .43 | |
| Bilgilendirilmiş | Acı | .60*** | .67*** | .64*** |
| Korku | .47 | .37 | .41 | |
| Öfke | .48 | .46 | .47 |
* p˂.05 ifade eder. Binomial test.
*** p˂ .001 ifade eder. Binomial test.
ÇALIŞMA 3
Üçüncü çalışmanın amacı daha önceki iki çalışmada incelenen öfke, korku ve acı kaynaklı bebek ağlamalarının gözlemcilerde neden olduğu tepkiyi analiz etmekti. Temel hipotez, farklı ağlama türlerinin gözlemcilerden farklı duygusal reaksiyonlara neden olacağı yönündeydi. Ayrıca acı kaynaklı ağlama adaptasyon ve hayatta kalma durumuyla daha alakalı olduğundan bunun gözlemcilerde en yüksek duygusal skoru oluşturacağı düşünülüyordu.
Metod
Katılımcılar
Bu deneye yaşları 19 ila 44 arasında değişen ve hepsi Valencia Üniversitesi’nde psikoloji öğrencisi olan 71 kişi (60 kadın 11 erkek) katılmıştır.
Prosedür
Katılımcılar 38 adet ağlayan bebek videosu izlediler. Her görüntüden sonra katılımcılara bunun onlarda uyandırdığı duyguları bir kağıda yazmaları istendi. Bu görüntüler 1. ve 2. çalışmada izletilenlerle aynıydı. Videoların sıralaması dengeliydi.
Araçlar
Zevk, uyarılma ve kontrol altına alma reytingleri Öz Değerlendirme Modeli (SAM) (Bradley&Lang, 1994, 2000; Lang, 1980) kullanılarak elde edildi. SAM sözel olmayan resimli değerlendirme tekniği, kişinin geniş bir uyaran yelpazesi içinde zevki, uyarılmayı ve kontrol altına alma duygularını doğrudan ölçmeyi hedefler. Bu durumda hedef, ağlama nedeniyle oluşan duygusal durumu ölçmekti. Araç, 1’den 9’a uzanan bir sakala içerisinde üç bipolar boyutu değerlendiriyor. (Şekil 5) SAM geniş bir uyaran yelpazesi içinde duygusal tepkileri etkili bir biçimde ölçtü (Greenwald, Cook, & Lang, 1989; Miller, Levin, Kozak, Cook, McLEan, & Lang, 1987; McNeil &Brunetti, 1992).
Tablo 3: Bebekleri gözlemleyenlerin SAM skorları
| Duygu | Ortalama | SD | |
| En yüksek değer | Acı | 3.06 | .48 |
| Korku | 3.40 | .30 | |
| Öfke | 3.79 | .51 | |
| Uyarılma | Acı | 5.61 | .67 |
| Korku | 4.74 | .57 | |
| Öfke | 4.66 | .69 | |
| Kontrol Altına Alma | Acı | 4.98 | .63 |
| Korku | 5.73 | .54 | |
| Öfke | 5.80 | .53 |
Sonuçlar
Tablo 3, her ağlama türünün (acı, korku ve öfke) yarattığı duygusal boyuttan ( zevk, uyarılma ve kontrol altına alma) elde edilen skorları gösteriyor.
Şekiller, sırasıyla öfke, korku ve acının tetiklediği ağlamaların yarattığı duygusal uyarılmayı gösteriyor.
En yüksek Değer
Üç tür ağlamanın yarattığı duygulara verilen puanlama hoşnutluktan hoşnutsuzluğa doğru gidiyor. Acının tetiklediği ağlama gözlemcilerde en büyük hoşnutsuzluğu yaratan ağlama türü. Ölçümlerden edinilen skorlarda da acı ve korku arasındaki bu fark açıkça görülüyor (t=3.83; p˂.01) ya da öfke (t= 10.03; p˂.01) Aynı şekilde, korkunun tetiklediği bebek ağlaması da öfkenin neden olduğu bebek ağlamasından daha yüksek bir hoşnutsuzluğa neden oluyor. (t=4.72; p˂.01).
Uyarılma
Bu noktada acı için 5.61 (“tedirginlik” noktasına daha yakın) ve öfke için 4.66 (ortalama bir skor) gözlemlenirken, skorların skalanın ortasında yoğunlaştığını gördük. Acının tetiklediği bebek ağlaması en yüksek tedirginlik tepkisini yaratırken ve korkuyla (t=10.11; p˂.01) ya da öfkeyle karşılaştırıldığında(t=13.91; p˂.01) istatistiksel farklılıklara sahip olduğu gözlemlendi. Bu ölçümde korku ve öfke arasında gözle görülür bir fark ise gözlemlenmedi.
Kontrol altına alma
Yine aynı şekilde bu durumda da skorlar, acı için 4.99 (tam ortada) ve öfke için 5.80 olmak üzere (yüksek kontrole daha yakın) daha çok orta noktada toplanıyor. Acının neden olduğu bebek ağlaması ise kontrol eksikliği tepkisinin en yoğun ölçüldüğü ağlama olurken korku (t=8.11; p˂.01) ve öfke (t=8.68; p˂.01) arasında büyük bir farklılık gözlemlenmedi.
Tablo 4: Sekiz aylıktan büyük ve sekiz aylıktan küçük çocukları gözlemleyenlerin SAM skorları
| Duygu | ˂8 aylık | ˃8 aylık | t | p | |
| En yüksek değer | Acı | 3.27 | 2.94 | 3.70 | .01 |
| Korku | 3.61 | 3.32 | -4.14 | .01 | |
| Öfke | 3.88 | 3.65 | 4.04 | .01 | |
| Uyarılma | Acı | 5.41 | 5.73 | 2.42 | .01 |
| Korku | 4.69 | 4.76 | -.45 | ns | |
| Öfke | 4.80 | 4.46 | -.72 | ns | |
| Kontrol altına alma | Acı | 5.24 | 4.84 | 3.12 | .01 |
| Korku | 5.66 | 5.76 | 3.83 | .01 | |
| Öfke | 5.68 | 5.97 | -3.53 | .01 |
Son olarak, tıpkı Çalışma 1 ve 2’de olduğu gibi bebeklerin neden olduğu duygusal etkilerin farklı olup olmadığını ortaya çıkarmak için gruplar bebeğin yaşına göre bölündü (8 aylığın altında ve üstünde) Sonuçlar Tablo 4’te ortaya konuldu.
Acı durumunda, SAM’in ortaya koyduğuna göre, yaşı daha büyük olan bebekler daha küçük olanlara oranla, daha yüksek duygusal tepkiye neden oldu. Şu üç bağlamda gözle görülür farklılıklar tespit edildi: Yaşça daha büyük olan bebeklerin ağlaması gözlemcilerde, daha küçük bebeklerin ağlamasına oranla daha büyük bir hoşnutsuzluk yaratıyor (t=370; p˂.01),daha yoğun (t=2.42; p˂.01) ve daha az kontrol edilebiliyor (t=3.12; p˂.01)
Tartışma
Ağlamanın ana işlevlerinden biri, yetişkinlerden yardım istemektir. Bu davranış oldukça faydalıdır çünkü yetişkinlerde ancak bebeğin ağlamasının son bulmasıyla ortadan kalkacak oldukça yoğun ve can sıkıcı bir duygusal tepkinin oluşmasına yol açar. Bebeğin ağlamasının nedenleri ise çok çeşitli olabilir; bununla birlikte yetişkinin ağlamaya verdiği tepkinin de buna göre değişiklik göstermesi gerekir. Bu nedenle bebeğin ağlamasının nedeni ve bu ağlamanın yetişkinlerde uyandırdığı duygusal reaksiyonun araştırılması yararlıdır. Üçüncü deneyin amacı, birinci ve ikinci deneylerde analiz edilen ve farklı nedenlerle tetiklenen (öfke, korku ya da acı) bebek ağlamasının gözlemcilerde uyandırdığı duygusal reaksiyonun analiz edilmesidir.
SAM duygusal reaksiyonların üç farklı boyutunu inceledi (hoşnut olma, uyarılma ve kontrol altına alma) Elde edilen sonuçlar yetişkinlerin bebek ağlamasına gösterdiği tepkilerin farklılık içerdiğini ortaya koyuyordu. Bunlar:
a) Acı nedeniyle tetiklenen bebek ağlaması, en yüksek düzeyde hoşnutsuzluk, uyarılma ve kontrol eksikliği tepkisi doğuruyor. Korku ve öfke nedeniyle meydana gelen ağlamalarda ise hoşnutsuzluk tepkisi dışında bir farklılık (korku kaynaklı ağlamalara verilen tepkilerde elde edilen skorlar öfke durumundan daha yüksekti) gözlemlenmiyor.
b) Ağlamanın neden olduğu duygusal tepkinin yoğunluğu, ihtiyacın aciliyetine göre değişiklik gösteriyor. Bebeklerdeki acı kaynaklı ağlama en büyük aciliyeti olan ve en dikkat çeken durum olduğundan en yüksek rahatsızlığı doğuruyor. Kuşkusuz bu, uyum sağlamaya yönelik ve işlevsel bir tepki.
c) Yaşça daha büyük olan bebekler, gözlemcilerde daha yoğun duygusal tepkiler doğmasına yol açıyorlar. Bu durum ise şöyle açıklanabilir: Yaşça daha büyük bebeklerin ağlaması daha çok somut olumsuz durumlarla ilgiliyken, yaşça daha küçük olan ya da yeni doğan bebeklerin ağlaması en küçük olumsuz ya da nötr duyguda gerçekleşebiliyor zira onlar için ağlamak henüz temel bir ifade biçimi. Bununla birlikte yaşça daha büyük olan bebeklerde ağlamak, daha açık bir biçimde yoğun ve olumsuz duygulara işaret ediyor.
Genel Tartışma
Ağlamak bebeklerin olumsuz duygularını temel ifade etme biçimidir. Bebekler, ayrım gözetmeksizin, rahatsızlık hissettiklerinde, öfkeli, üzgün ya da korkmuş olduklarında ağlarlar. Bu nedenle, değişik nedenlerle oluşan bebek ağlama örüntülerinde farklılık olup olmadığı ve bu farklılıkların yetişkinler tarafından algılanıp algılanmadığının bilinmesi çok önemlidir.
İlk olarak, yüz ifadeleri ve çıkarılan sesler analiz edilerek bebeklerdeki farklı ağlama örüntüleri nin belirlenebileceği düşünüldü. Yüz ifadeleriyle ilgili olarak, göz çevresi araştırmacılara en fazla bilgi sunan bölümdü. Çünkü korku ve öfke durumunda çocuk gözlerini açık tutarken, acının neden olduğu ağlamalarda bebeğin gözleri genelde kapalı oluyor. Bebek gözlerini açtığında ise belirli bir noktaya bakmıyor. Öte yandan korku söz konusu olduğunda bebek tehlike yaratan kişi/nesneden uzak bir yere bakıyor, yardım arayışı içerisinde gözleri bir yetişkine yöneliyor. Bu durumda surat ifadesine ağız çevresinde oluşan gerilim de ekleniyor. Öfke durumunda ise bebek, tehdit oluşturan kişiye bakıyor. Bununla birlikte son iki önermeyi doğrulayan deney çalışmalarının yapılması gerekmektedir.
Sesler de bu üç ağlama şekline göre farklılık gösteriyor. Acı durumunda, acı veren uyarıcının ortaya çıkmasıyla ağlama sesi bir anda şiddetli bir şekilde duyuluyor. Diğer araştırmalarda da belirtildiği üzere ağlamanın başlama süresi kısa oluyor (Runefors& Ambjörnsson, 2005), ağlama sesi birdenbire ve başlangıcından itibaren yoğun bir şekilde ortaya çıkıyor. Korku durumunda da ağlama bir anda başlıyor ancak önce bebeğin yüzündeki kas hareketlerindeki gerilimden, artan endişe gözlemleniyor. Son olarak ağlamanın öfke nedeniyle tetiklendiği durumlarda ağlamanın şiddeti yüzdeki kas gerilimiyle koordineli olarak, kademeli bir şekilde artıyor.
Yine de ağlama türleri arasında farklılıklar olması onların gözlemciler tarafından açıkça ayırt edilebildiği anlamına gelmiyor. Eğer bir kişi ağlamayı doğuran duyguyu bilmiyorsa, ağlamanın neden kaynaklandığını bulması oldukça güçtür. Bu sonuç da, yalnızca deneyimli kişilerin ağlama türünü ayırt edebileceğini gösteren bazı çalışmalarla (Irwin, 2003) ve birkaç aylık bir bebeğin iyi ya da huzursuz olduğunu gösterebileceğini fakat üstü daha örtülü duyguları o kadar açık belirtemeyeceğini söyleyen çalışmalarla uyumludur (Galati&Lavelli, 1997). Bu çalışmada yalnızca acı- özellikle de gözlemciler bebeğin ağlamasına neden olan prosedürü bildiklerinde- açık bir şekilde ayırt edildi. Aslına bakılırsa, ağlamaya sebep olduğunda acı en kolay ayırt edebilen duygu oluyor. Bunun açıklaması ise acının ortama uyum sağlamaya yönelik bir yönünün olması ve acının tetiklediği ağlamanın sağlık ve hayatta kalma durumuyla ilgili açık bir tehdide işaret etmesiyle bağlantılı olabilir.
Korku ve öfkenin tetiklediği bebek ağlaması açıkça ayırt edilemese de, gözlemcilerde farklı duygusal tepkiler yarattığı görülmüştür. Ağlamaya neden olan üç duygudan biri olan acı gözlemcilerde daha yoğun ve hoşa gitmeyen tepkiler doğururken, gözlemcilerde daha yoğun bir kontrolü kaybetme duygusunun oluşmasına neden olmuştur. Bu sonuçlar, acı duygusunun bebeğin bakımını üstlenenler tarafından gösterilecek acil ilgiyi gerekli kıldığı gerçeğiyle de örtüşmektedir. Dahası, korku ve öfke duygularının yarattığı hoşnutsuzluk boyutunda farklılık gözlemlense de bu farklılık uyarılma ve kontrol görülmemektedir. Daha sonra yüz ve sesle ilgili gerçekleştirilecek deneysel çalışmalar korkuyu diğer ağlama türlerinden ayırt etmeyi mümkün kılacaktır. Ayrıca akustik analizlerin yapılması da gereklidir çünkü ağlamayı duyan yetişkinin göstereceği aciliyetin büyüklüğü ya da azlığı, ağlamanın fiziksel-akustik özellikleriyle de bağlantılıdır. Cecchini, Lai ve Langhter, (2010) sesi kısılıncaya kada ağlama ve yenidoğanların öfke/sıkıntıdan ağlamasıyla pozitif koreleasyon ve sessiz nefes almayla öfke/sıkıntıdan ağlama arasında negatif bir koreleasyon olduğunu ortaya koymuştur.
Ağlamalar farklı uzunlukta olduğundan bizler yalnızca ilk 10 saniyesini aldık. Bununla birlikte ağlamanın orta ve son kısımları (30 saniye kadar uzuyabiliyor) bebeğin ağlamasını zaman içerisinde nasıl kontrol ettiğini gösteriyor ve bu özellik de ağlama türlerinin arasındaki farklılığın analizi açısından faydalı olabilir. Aslında Goberman ve Robb (1999) tüm ağlama sürecini incelediklerinde erken doğanlar ve vaktinde doğanlar arasında farklılıklar buldular.
Yöneltilmesi gereken diğer bir soru da, bebeklerin bakımını üstlenmenin onların ağlama sebebini tahmin etmeyi kolaylaştırıp kolaylaştırmadığıdır. Deneyimin ağlamaya dair algıyı da değiştirmesi mümkündür zira anne-babalar ağlamanın tamamından bilgi edinip yorumlarken anne-baba olmayanlar ağlamanın yalnızca belirli kesimlerinde sunulan bilgiye odaklanıyorlar (Green, Jones, & Gustafson, 1987). Son olarak büyük ilgi uyandıran diğer bir konu da, daha ilgisiz ebeveynler ile sağlıklı çocuk büyütme alışkanlıkları bulunan ebeveynler arasında farklılık bulunup bulunmadığı ve yetişkin özelliklerinin, bebeklerdeki stres ile ilgili olup olmadığıdır. (Zeifman, 2003)
